ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY1)

z dnia 24 października 2005 r.

w sprawie homologacji typu pojazdów samochodowych i przyczep2)

Dz. U. nr 238 poz. 2010


Załącznik nr 1

DEFINICJE KATEGORII I TYPÓW POJAZDÓW DLA POTRZEB HOMOLOGACJI TYPU POJAZDU

A. DEFINICJE KATEGORII POJAZDU

    Dla potrzeb homologacji typu zgodnie z klasyfikacją międzynarodową rozróżnia się następujące kategorie pojazdów (w poniższych definicjach termin "maksymalna masa" oznacza "maksymalną, masę całkowitą pojazdu" wg punktu 2.8 w załączniku nr 2 do rozporządzenia):

    1. Kategoria M: pojazdy samochodowe mające co najmniej cztery koła oraz zaprojektowane i wykonane do przewozu osób, w tym:

1) kategoria M1: pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu osób mające nie więcej niż osiem miejsc oprócz siedzenia kierowcy;

2) kategoria M2: pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu osób mające więcej niż osiem miejsc oprócz siedzenia kierowcy i mające maksymalną masę nieprzekraczającą 5 ton;

3) kategoria M3: pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu osób mające więcej niż osiem miejsc oprócz siedzenia kierowcy i mające maksymalną masę przekraczającą 5 ton.

    Do kategorii M2 lub M3 należy także "autobus przegubowy", co oznacza autobus, który składa się z dwu lub więcej części połączonych przegubowo; przedziały pasażerskie tych części muszą być połączone, tak aby było możliwe swobodne przemieszczanie się pasażerów między nimi, a części składowe powinny być połączone na stałe.

    Rodzaje nadwozia i przypisane do nich kody dla kategorii M określono w części C pkt 1 (pojazdy kat. M1) oraz w części C pkt 2 (pojazdy kat. M2 i M3) niniejszego załącznika.

    2. Kategoria N: pojazdy samochodowe mające co najmniej cztery koła oraz zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków, w tym:

1) kategoria N1: pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków mające maksymalną masę nieprzekraczającą 3,5 tony;

2) kategoria N2: pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków mające maksymalną masę przekraczającą 3,5 tony, ale nieprzekraczającą 12 ton;

3) kategoria N3: pojazdy zaprojektowane i wykonane do przewozu ładunków mające maksymalną masę przekraczającą 12 ton.

    W przypadku pojazdów ciągnących naczepy lub przyczepy z osią centralną należy jako masę maksymalną przyjmować ich masę w stanie gotowym do jazdy powiększoną o masę odpowiadającą maksymalnemu statycznemu naciskowi pionowemu na urządzenie sprzęgające oraz o maksymalną masę ładunku przewidzianego do umieszczenia w pojeździe ciągnącym.

    Rodzaje nadwozia i przypisane do nich kody dla kategorii N określono w części C pkt 3 niniejszego załącznika.

    3. Kategoria O: przyczepy (z włączeniem naczep), w tym:

1) kategoria O1: przyczepy o maksymalnej masie nieprzekraczającej 0,75 tony;

2) kategoria O2: przyczepy o maksymalnej masie przekraczającej 0,75 tony, ale nieprzekraczającej 3,5 tony;

3) kategoria O3: przyczepy o maksymalnej masie przekraczającej 3,5 tony, ale nieprzekraczającej 10 ton;

4) kategoria O4: przyczepy o maksymalnej masie przekraczającej 10 ton.

    W przypadku naczep lub przyczep z osią centralną należy jako masę maksymalną przyjmować masę odpowiadającą maksymalnemu statycznemu naciskowi ich osi na drogę w warunkach maksymalnego obciążenia ładunkiem i sprzęgnięcia z pojazdem ciągnącym.

    Rodzaje nadwozia i przypisane do nich kody dla kategorii O określono w części C pkt 4 niniejszego załącznika.

    4. Pojazdy terenowe (symbol G)

    4.1. Pojazdy kategorii N1 o maksymalnej masie nieprzekraczającej 2 ton i pojazdy kategorii M1 uznaje się za pojazdy terenowe, jeżeli mają następujące cechy konstrukcyjne:

a) co najmniej jedną przednią i jedną tylną oś napędzane jednocześnie, nawet jeśli taki napęd jest odłączalny,

b) co najmniej jeden mechanizm różnicowy z blokadą lub urządzeniem o podobnym działaniu oraz zdolność pokonywania wzniesień co najmniej 30 % dla pojazdu bez przyczepy, oraz dodatkowo spełniają co najmniej pięć z sześciu niżej podanych warunków:

- kąt natarcia co najmniej 25°,

- kąt zejścia co najmniej 20°,

- kąt rampowy co najmniej 20°,

- prześwit pod osią przednią co najmniej 180 mm,

- prześwit pod osią tylną co najmniej 180 mm,

- prześwit między osiami co najmniej 200 mm;

    4.2. Pojazdy kategorii N1 o maksymalnej masie przekraczającej 2 tony, pojazdy kategorii N2 i M2 oraz pojazdy kategorii M3 o maksymalnej masie nieprzekraczającej 12 ton uznaje się za pojazdy terenowe, jeżeli mają albo wszystkie koła napędzane jednocześnie, nawet jeśli taki napęd jest odłączamy, albo następujące cechy konstrukcyjne:

a) co najmniej jedną przednią i jedną tylną oś napędzane jednocześnie, nawet jeśli napęd taki jest odłączalny,

b) co najmniej jeden mechanizm różnicowy z blokadą lub urządzeniem o podobnym działaniu,

c) zdolność pokonywania wzniesień co najmniej 25 % dla pojazdu bez przyczepy.

    4.3. Pojazdy kategorii M3 o maksymalnej masie przekraczającej 12 ton i pojazdy kategorii N3 uznaje się za pojazdy terenowe, jeżeli mają albo wszystkie koła napędzane jednocześnie, nawet jeśli napęd taki jest odłączalny, albo następujące cechy konstrukcyjne:

a) co najmniej połowę kół napędzanych jednocześnie,

b) co najmniej jeden mechanizm różnicowy z blokadą lub urządzeniem o podobnym działaniu,

c) zdolność pokonywania wzniesień co najmniej 25 % dla pojazdu bez przyczepy, oraz dodatkowo spełniają co najmniej cztery z sześciu niżej podanych warunków:

- kąt natarcia co najmniej 25°,

- kąt zejścia co najmniej 25°,

- kąt rampowy co najmniej 25°,

- prześwit pod osią przednią co najmniej 250 mm,

- prześwit pod osią tylną co najmniej 250 mm,

- prześwit między osiami co najmniej 300 mm.

    4.4. Warunki obciążenia i sprawdzania

    4.4.1. Pojazdy kategorii N1 o maksymalnej masie nieprzekraczającej 2 ton i pojazdy kategorii M1 powinny być w stanie gotowym do jazdy, tzn. z płynem chłodzącym, olejami, paliwem, narzędziami, kołem zapasowym i kierowcą o masie 75 kg, (patrz objaśnienie odnośnika(o) w załączniku nr 2 do rozporządzenia).

    4.4.2. Pojazdy inne niż wymienione w pkt 4.4.1. powinny być obciążone do maksymalnej masy podanej przez producenta.

    4.4.3. Wymagana zdolność pokonywania wzniesień (25 % i 30 %) powinna być sprawdzana obliczeniowo; w wyjątkowych przypadkach jednostka badawcza może zażądać przedstawienia pojazdu danego typu do badań bezpośrednich.

    4.4.4. Podczas pomiarów kątów natarcia, zejścia i rampowego nie należy brać pod uwagę urządzeń zabezpieczających przed wjechaniem pod pojazd.

    4.5. Definicje i rysunki prześwitu (definicje kątów natarcia, zejścia i kąta rampowego - patrz objaśnienia odnośników (na), (nb) i (nc) w załączniku nr 2 do rozporządzenia)

    4.5.1. "Prześwit w granicach rozstawu osi" oznacza najmniejszą odległość od powierzchni podłoża do najniższego stałego punktu pojazdu. Oś wielokrotna traktowana jest jako oś pojedyncza.

4.5.2. "Prześwit pod osią" oznacza wysokość łuku przechodzącego przez środki styku z jezdnią opon kół danej osi (w przypadku kół bliźniaczych pod uwagę bierze się koła wewnętrzne) oraz stycznego do najniższego stałego punktu pojazdu między tymi kołami.

    Żadna stała część pojazdu nie może znajdować się w polu zakreskowanym na poniższym rysunku. O ile zachodzi potrzeba, prześwity pod kolejnymi osiami zapisuje się w następujący sposób: 280/250/250.

4.6. Oznaczenia kombinowane

    Symbol "G" można łączyć z symbolami kategorii "M" lub "N"; na przykład samochód ciężarowy kategorii N1 przeznaczony do poruszania się w warunkach terenowych należy opisywać jako "N1G".

    5. Pojazdy specjalne

    Niezależnie od wyżej wymienionych kategorii pojazdów w procesie homologacji typu pojazdu wyróżnia się także niektóre "pojazdy specjalne", co oznacza pojazdy kategorii M, N lub O, w tym:

    5.1. "Samochody kempingowe" - pojazdy kategorii M przeznaczone do czasowego zamieszkania w nich osób, wyposażone co najmniej w:

a) stolik i miejsca siedzące przy nim,

b) miejsca do spania, które mogą powstawać z miejsc siedzących,

c) urządzenia kuchenne,

d) szafki.

    Wyposażenie to powinno być na stałe zamontowane w pojeździe, z tym że stolik może być łatwo demontowany.

    5.2. "Pojazdy opancerzone" - pojazdy przeznaczone do chronienia przebywających w nich osób i przewożonych ładunków poprzez spełnienie wymagań dotyczących osłon pancernych.

    5.3. "Samochody sanitarne (ambulansy)" - pojazdy samochodowe kategorii M przeznaczone do transportu osób chorych lub rannych, wyposażone w urządzenia medyczne do tego niezbędne.

    5.4. "Samochody pogrzebowe (karawany)" - pojazdy samochodowe kategorii M przeznaczone do transportu zmarłych, wyposażone w urządzenia do tego niezbędne.

    5.5. "Przyczepy kempingowe" - wg ISO 3833 - 1977, określenie 3.2.1.3.

    5.6. "Żurawie samochodowe" - pojazdy kategorii N3 nieprzeznaczone do przewozu ładunków, wyposażone w żuraw o momencie podnoszenia co najmniej 400 kNm.

    5.7. "Inne pojazdy specjalne" - pojazdy specjalne odpowiadające definicji podanej w pkt 5 inne niż wymienione w pkt od 5.1 do 5.6. Przeznaczenie pojazdów specjalnych określają przepisy o szczegółowych czynnościach organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu. Rodzaje nadwozia i przypisane do nich kody dla "pojazdów specjalnych" określono w części C pkt 5.

B. DEFINICJA TYPU POJAZDU

    1. W przypadku pojazdów kategorii M1

    1.1. Pojęcie "typ pojazdu" obejmuje pojazdy, które nie różnią się między sobą pod względem istotnych cech takich jak:

a) producent,

b) fabryczne (nadane przez producenta) oznaczenie typu,

c) główne względy konstrukcyjne, w tym:

- podwozie / płyta podłogowa (oczywiste i podstawowe różnice),

- rodzaj silnika (spalania wewnętrznego / elektryczny / hybrydowy).

    1.2. "Wariant" w ramach typu obejmuje pojazdy, które nie różnią się między sobą pod względem istotnych cech takich jak:

a) rodzaj nadwozia (np. kareta, hatchback, coupe, kabriolet, kombi, wielozadaniowe),

b) silnik, w tym:

- zasada działania (jak w pkt 3.2.1.1 w załączniku nr 3 do rozporządzenia),

- liczba i układ cylindrów,

- moc silnika (dopuszczalna różnica 30 % - największa może być 1,3 raza większa od najmniejszej),

- pojemność skokowa (dopuszczalna różnica 20 % - największa może być 1,2 raza większa od najmniejszej),

c) osie napędzane (liczba, położenie, powiązanie kinematyczne),

d) osie kierowane (liczba i położenie).

    1.3. "Wersja" w ramach wariantu obejmuje wszelkie dozwolone przez producenta kompletacje pojazdów, które należy przedstawić zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia; w ramach jednej wersji nie można łączyć następujących różniących się cech:

a) maksymalna masa,

b) pojemność skokowa silnika,

c) moc maksymalna,

d) typ skrzyni biegów i liczba przełożeń,

e) największa liczba miejsc siedzących wg definicji w części C.

    2. W przypadku pojazdów kategorii M2 i M3:

    2.1. Pojęcie "typ pojazdu" obejmuje pojazdy, które nie różnią się między sobą pod względem istotnych cech takich jak:

a) producent,

b) fabryczne (nadane przez producenta) oznaczenie typu,

c) kategoria,

d) główne względy konstrukcyjne, w tym:

- podwozie / nadwozie samonośne, jedno- lub dwupokładowe, pojedyncze / przegubowe (oczywiste i podstawowe różnice),

- liczba osi,

- rodzaj silnika (spalania wewnętrznego / elektryczny / hybrydowy).

    2.2. "Wariant" w ramach typu obejmuje pojazdy, które nie różnią się między sobą pod względem istotnych cech, takich jak:

a) klasa autobusu wg dyrektywy 2001/85/WE (dotyczy wyłącznie pojazdu kompletnego),

b) etap wykonania (tzn. kompletny / niekompletny),

c) silnik, w tym:

- zasada działania (jak w pkt 3.2.1.1 w załączniku nr 3 do rozporządzenia),

- liczba i układ cylindrów,

- moc silnika (dopuszczalna różnica 50 % - największa może być 1,5 raza większa od najmniejszej),

- pojemność skokowa (dopuszczalna różnica 50 % - największa może być 1,5 raza większa od najmniejszej),

- położenie silnika (z przodu, centralnie, z tyłu),

d) maksymalna masa (dopuszczalna różnica 20 % - największa może być 1,2 raza większa od najmniejszej),

e) osie napędzane (liczba, położenie, powiązanie kinematyczne),

f) osie kierowane (liczba i położenie).

    2.3. "Wersja" w ramach wariantu obejmuje wszelkie dozwolone przez producenta kompletacje pojazdów, które należy przedstawić zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia.

    3. W przypadku pojazdów kategorii N1, N2 i N3:

    3.1. Pojęcie "typ pojazdu" obejmuje pojazdy, które nie różnią się między sobą pod względem istotnych cech takich jak:

a) producent,

b) fabryczne (nadane przez producenta) oznaczenie typu,

c) kategoria,

d) główne względy konstrukcyjne, w tym:

- podwozie / płyta podłogowa (oczywiste i podstawowe różnice),

- liczba osi,

- rodzaj silnika (spalania wewnętrznego / elektryczny / hybrydowy).

    3.2. "Wariant" w ramach typu obejmuje pojazdy, które nie różnią się między sobą pod względem istotnych cech takich jak:

a) konstrukcyjne przeznaczenia nadwozia (np. skrzyniowe / samowyładowcze / cysterna / ciągnik siodłowy) (dotyczy wyłącznie pojazdu kompletnego),

b) etap wykonania (tzn. kompletny/niekompletny),

c) silnik, w tym:

- zasada działania (jak w pkt 3.2.1.1 w załączniku nr 3 do rozporządzenia),

- liczba i układ cylindrów,

- moc silnika (dopuszczalna różnica 50 % - największa może być 1,5 raza większa od najmniejszej),

- pojemność skokowa (dopuszczalna różnica 50 % - największa może być 1,5 raza większa od najmniejszej),

d) maksymalna masa (dopuszczalna różnica 20 % - największa może być 1,2 raza większa od najmniejszej),

e) osie napędzane (liczba, położenie, powiązanie kinematyczne),

f) osie kierowane (liczba i położenie).

    3.3. "Wersja" w ramach wariantu obejmuje wszelkie dozwolone przez producenta kompletacje pojazdów, które należy przedstawić zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia.

    4. W przypadku pojazdów kategorii O1, O2, O3 i O4:

    4.1. Pojęcie "typ pojazdu" obejmuje pojazdy, które nie różnią się między sobą pod względem istotnych cech takich jak:

a) producent,

b) fabryczne (nadane przez producenta) oznaczenie typu,

c) kategoria,

d) główne elementy konstrukcyjne, w tym:

- podwozie / płyta podłogowa (oczywiste i podstawowe różnice),

- liczba osi,

- przyczepa z wózkiem skrętnym / naczepa / przyczepa z osią centralną,

- rodzaj układu hamulcowego (np. bez hamulca / z hamulcem najazdowym / z hamulcem zasilanym z pojazdu ciągnącego).

    4.2. "Wariant" w ramach typu obejmuje pojazdy, które nie różnią się między sobą pod względem istotnych cech, takich jak:

a) etap wykonania (tzn. kompletny/niekompletny),

b) rodzaj nadwozia (np. kempingowe/skrzyniowe/cysterna) (dotyczy wyłącznie pojazdu kompletnego/skompletowanego),

c) maksymalna masa (dopuszczalna różnica 20 % - największa może być 1,2 raza większa od najmniejszej),

d) osie kierowane (liczba i położenie).

    4.3. "Wersja" w ramach wariantu obejmuje wszelkie dozwolone przez producenta kompletacje pojazdów, które należy przedstawić zgodnie z załącznikiem nr 3 do rozporządzenia.

    5. W odniesieniu do wszystkich kategorii pojazdów identyfikacja pojazdu na podstawie oznaczenia typu, wariantu i wersji powinna umożliwić jednoznaczne ustalenie szczegółowych danych technicznych konkretnego pojazdu niezbędnych do zarejestrowania go, okresowych badań technicznych lub innych celów. Dane te są zawarte w odpowiednich załącznikach zawierających informacje, które należy podać do celów homologacji typu.

C. DEFINICJE RODZAJU NADWOZIA

(dotyczy wyłącznie pojazdów kompletnych lub skompletowanych)

    Rodzaj nadwozia, o którym mowa w pkt 9.1 załączników nr 2 i 3 do rozporządzenia oraz w pkt 37 w załączniku nr 14 do rozporządzenia, określa się poprzez następujące kodowanie:

    1. W odniesieniu do samochodów osobowych (kategorii M1):

Kod

Nazwa

Definicja

AA kareta (sedan) wg normy ISO 3833 - 1977, określenie 3.1.1.1., z włączeniem pojazdów o więcej niż czterech szybach bocznych
AB hatchback kareta (AA) z podnoszonymi drzwiami z tyłu nadwozia
AC kombi wg normy ISO 3833 - 1977, określenie 3.1.1.4.
AD coupe wg normy ISO 3833 - 1977, określenie 3.1.1.5.
AE kabriolet wg normy ISO 3833 -1977, określenie 3.1.1.6.
AF wielozadaniowe pojazd o nadwoziu innym niż opisane w kodzie od AA do AE, przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu osób i ładunków w tym samym nadwoziu; jeżeli pojazd taki spełnia jednak następujące warunki:
1. liczba dostępnych miejsc siedzących jest nie większa niż 6 (poza kierowcą), przy czym:
- o dostępności miejsca siedzącego decyduje obecność punktów kotwiczenia w pojeździe,
- aby uznać miejsce siedzące za niedostępne do użytkowania, jego punkty kotwiczenia powinny być przez producenta pojazdu zaspawane lub osłonięte pokrywami niemożliwymi do usunięcia za pomocą normalnie dostępnych narzędzi,
2. spełniona jest zależność: P - (M + N x 68) > N x 68, gdzie:
P - dopuszczalna masa całkowita pojazdu w kg,
M - masa pojazdu w stanie gotowym dojazdy z kierowcą o masie 75 kg,
N - liczba dostępnych miejsc siedzących, nie licząc kierowcy
to nie jest on uznawany za pojazd kategorii M1

    2. W odniesieniu do pojazdów kategorii M2 lub M3:

    Do pojazdów klasy I zgodnie z definicjami w dyrektywie 2001/85/WE:

Kod

Nazwa

CA jednopokładowe
CB dwupokładowe
CC przegubowe jednopokładowe
CD przegubowe dwupokładowe
CE niskopodłogowe jednopokładowe
CF niskopodłogowe dwupokładowe
CG przegubowe niskopodłogowe jednopokładowe
CH przegubowe niskopodłogowe dwupokładowe

    Do pojazdów klasy II zgodnie z definicjami w dyrektywie 2001/85/WE:

Kod

Nazwa

CI jednopokładowe
CJ dwupokładowe
CK przegubowe jednopokładowe
CL przegubowe dwupokładowe
CM niskopodłogowe jednopokładowe
CN niskopodłogowe dwupokładowe
CO przegubowe niskopodłogowe jednopokładowe
CP przegubowe niskopodłogowe dwupokładowe

    Do pojazdów klasy III zgodnie z definicjami w dyrektywie 2001/85/WE:

Kod

Nazwa

CQ jednopokładowe
CR dwupokładowe
CS przegubowe jednopokładowe
CT przegubowe dwupokładowe

    Do pojazdów klasy A zgodnie z definicjami w dyrektywie 2001/85/WE:

Kod

Nazwa

CU jednopokładowe
CV niskopodłogowe jednopokładowe

    Do pojazdów klasy B wg  dyrektywy 2001/85/WE:

Kod

Nazwa

CW jednopokładowe

    3. W odniesieniu do pojazdów kategorii N:

Kod

Nazwa

Definicja

BA samochód ciężarowy wg załącznika I do dyrektywy 97/27/EWG, pkt 2.1.1
BB van samochód ciężarowy o kabinie kierowcy zawartej w bryle nadwozia
BC ciągnik siodłowy wg załącznika I do dyrektywy 97/27/EWG, pkt 2.1.1
BD ciągnik balastowy wg załącznika I do dyrektywy 97/27/EWG, pkt 2.1.1

    Jeżeli pojazd określony jako BB o maksymalnej masie nieprzekraczającej 3 500 kg:

- ma więcej niż 6 miejsc siedzących (bez kierowcy), lub

- spełnia następujące warunki:

a) liczba miejsc siedzących (bez kierowcy) nie przekracza sześciu,

b) P - (M + N x 68) Ł N x 68

gdzie P, M oraz N określono w pkt 1, tak jak dla nadwozia wielozadaniowego AF,

to nie jest on uznawany za pojazd kategorii N.

    Jeżeli pojazd określony jako BA lub BB o maksymalnej masie przekraczającej 3 500 kg oraz BC lub BD spełnia jeden z następujących warunków:

a) liczba miejsc siedzących (bez kierowcy) przekracza osiem, lub

b) P - (M + N x 68) Ł N x 68

gdzie P, M oraz N określono w pkt 1, tak jak dla nadwozia wielozadaniowego AF,

to nie jest on uznawany za pojazd kategorii N.

    4. W odniesieniu do pojazdów kategorii O:

Kod

Nazwa

Definicja

DA naczepy wg załącznika I do dyrektywy 97/27/EWG, pkt 2.1.2
DB przyczepy z wózkiem skrętnym wg załącznika I do dyrektywy 97/27/EWG, pkt 2.2.3
DC przyczepy z osią centralną wg załącznika I do dyrektywy 97/27/EWG, pkt 2.2.4

    5. W odniesieniu do "pojazdów specjalnych" wg definicji niniejszego załącznika:

Kod

Nazwa

Definicja

SA samochody kempingowe wg pkt 5.1 części A
SB pojazdy opancerzone wg pkt 5.2 części A
SC samochody sanitarne (ambulansy) wg pkt 5.3 części A
SD pojazdy pogrzebowe (karawany) wg pkt 5.4 części A
SE przyczepy kempingowe wg pkt 5.5 części A
SF żurawie samochodowe wg pkt 5.6 części A
SG inne pojazdy specjalne wg pkt 5.7 części A